جینجرباگ چیست؟ (طرز تهیه جینجر باگ یا مخمر زنجبیل) + خواص و مضراتش

جینجرباگ یک استارتر تخمیری طبیعی است که از زنجبیل تازه، شکر و آب درست میشود. این ترکیب طی چند روز تخمیر میشود و در نهایت به مایهای زنده تبدیل میشود که برای درست کردن نوشیدنیهای گازدار طبیعی کاربرد دارد. این مخمر از میکروارگانیسمهایی تشکیل میشود که روی پوست زنجبیل وجود دارند. وقتی با شکر تغذیه میشوند، شروع به تخمیر میکنند. نتیجه یک استارتر زنده است که کارش تهیه نوشیدنیهای خانگی گازدار، خوشمزه و سالم است.
با صنعتی شدن تولید نوشیدنیها، کارخانهها برای گازدار کردن از تزریق مستقیم گاز استفاده کردند. این روش سریع و ارزان بود، به همین دلیل مردم دیگر سراغ استارترهای طبیعی مثل جینجرباگ نمیرفتند و کم کم استفاده از آن کم شد.
از کجا شروع شد؟
در قرن نوزدهم برای ساخت Ginger Beer خانگی از این استارتر استفاده میشد. آن روزها این نوشیدنیهای تخمیری سبک جایگزینی برای نوشیدنیهای صنعتی امروزی بودند و به دلیل روش ساده تولید، بین خانوادهها محبوبیت داشتند.
در سالهای اخیر، مردم دوباره به نوشیدنیهای طبیعی و سالم مثل کفیر و کامبوچا علاقهمند شدهاند. خیلیها به سمت تخمیر خانگی برگشتهاند، چون میخواهند مواد اولیه و روند تولید را خودشان کنترل کنند. همین موج باعث شد جینجرباگ (مخمر زنجبیل) دوباره محبوب شود، چون ساده است و نوشیدنیهای گازدار طبیعی و خوشطعم تولید میکند.
طرز تهیه جینجر باگ یا مخمر زنجبیل درخانه
طرز تهیه این مخمر خیلی سادست و برای ساخت آن به مواد کمی نیاز دارید:
مواد لازم
- زنجبیل تازه
- شکر
- آب بدون کلر
طرز تهیه
1- یک بطری شیشهای تمیز انتخاب کنید.

2- زنجبیل را پوست بگیرید، خرد یا ورقه ورقه کنید.

3- در یک ظرف شیشهای یک لیتری، آب، زنجبیل و شکر را با هم مخلوط کنید. با یک قاشق چوبی هم بزنید تا شکر حل شود.

4- درب شیشه را با پارچهای ریزبافت ببندید و با کش محکم کنید. شیشه را در جای نسبتا گرمی از خانه قرار دهید.

5- بعد از 24 ساعت، 2 قاشق غذاخوری زنجبیل خرد شده و 2 قاشق غذاخوری شکر به مخمر زنجبیل اضافه کنید. این کار را به مدت 4 تا 6 روز تکرار کنید.

6- جینجرباگ زمانی آماده است که روی سطح آن حباب دیده شود، هنگام همزدن کف کند و بوی مخمر و زنجبیل بدهد.
برای تهیه نوشیدنی، حدود یکونیم لیتر از مایع دلخواه (مانند چای شیرینِ سردشده، آبمیوه یا لیموناد) را با نصف لیوان از مایع جینجرباگ مخلوط کنید. سپس برای نگهداری و استفادههای بعدی، نصف لیوان آب تازه به ظرف مخمر زنجبیل اضافه کنید.

میتوانید مخمر زنجبیل را مدتی در یخچال بگذارید تا استراحت کند؛ یا با اضافه کردن زنجبیل تازه خردشده و شکر، روند تخمیر را یکبار دیگر ادامه دهید.
7- در دو روز اول، روزانه یک قاشق چایخوری زنجبیل تازه و یک قاشق چایخوری شکر اضافه کنید، و برای 4 تا 6 روز بعد، مقدار آن را به دو قاشق غذاخوری زنجبیل و دو قاشق غذاخوری شکر افزایش دهید.

8- نوشیدنی را به بطری تاره ای منتقل کنید و درپوش بطریها را ببندید. اجازه دهید حدود 3 روز در دمای محیط بماند تا به میزان دلخواه گازدار شود. این مرحله شبیه به تخمیر ثانویه کامبوچا است.

9- اگر از بطری شیشهای استفاده میکنید، روزانه در آنها را باز کنید تا گاز اضافی خارج شود و خطر ترکیدن بطری کاهش یابد. پس از اتمام تخمیر ، بطریها را در یخچال نگهداری کنید. ظرف چند هفته مصرف کنید، چون رفته رفته خواص غذایی و گازدار شدن آن کم می شود. نوش جان!

نکات تکمیلی
- شکر سفید عملکرد خوبی دارد و شکر خام هم قابل استفاده هستند. از عسل استفاده نکنید چون مانع تخمیر می شود.
- حد امکان از ظروف پلاستیکی یا چوبی استفاده کنید. اجسام فلزی میتواند بر طعم و فرآیند تخمیر اثر منفی بگذارد.
- درب ظرف تخمیر را ببندید تا مگس حشرات ریز وارد آن نشوند. از دربهای فلزی استفاده نکنید.
- نکته تخمیر خوب شکر به اندازه است. شکر غذای میکروارگانیسمهایی است که دی اکسید کربن تولید میکنند و طعم تولید شده تخمیر را متعادل میکنند. مطمئن شوید که نوشیدنی پایه مقدار مناسبی شکر داشته باشد. به عنوان مثال، برای 1.5 لیتر چای دم کرده، از 100 تا 200 گرم شکر حل شده استفاده کنید. در آبمیوههای طبیعی معمولاً شیرینی کافی وجود دارد، ولی در صورت نیاز شکر اضافه کنید.
- اگر چند روز به مخمر غذا ندهید، قدرتش کم و در نهایت غیرفعل می شود.
- اگر فعلاً به تخمیر نیاز ندارید، مخمر آماده را در یخچال نگهداری کرده و هفتهای یکبار تغذیه کنید.
- اگر لکههای سفید، سبز، آبی یا سیاه شبیه کپک دیدید، کل مخمر را دور بریزید.
جینجرباگ چه ویژگیهایی دارد؟
در هر 100 میلیلیتر از آن، بین صد میلیون تا یک میلیارد باکتری مفید و زنده پروبیوتیک وجود دارد که تنوع و قدرتشان با بهترین مکملهای پروبیوتیک موجود در داروخانهها برابری میکند، با این تفاوت که طبیعی و هماهنگ با بدن هستند.
مواد فعال زنجبیل (بهویژه شوگائول) در طول تخمیر چند برابر میشوند و خاصیت ضدالتهابی، ضدتهوع و آرامشبخشی فوقالعادهای به معده و دستگاه گوارش میدهند.
مطالب مرتبط:
ویتامینهای گروه B (بهویژه B6، B12 و اسید فولیک) بهطور طبیعی توسط همین باکتریها تولید میشوند و بهراحتی جذب بدن میگردند؛ به همین دلیل بسیاری از افرادی که بهطور منظم آنها را مصرف میکنند، انرژی پایدارتر و حس بهتری دارند.
آنتیاکسیدانهای موجود در این نوشیدنی بسیار قوی و قابل توجه هستند؛ حتی قویتر از یک فنجان چای سبز باکیفیت می باشد.

پتاسیم، منیزیم و مقدار کمی مس و روی هم از پوست زنجبیل به مایع منتقل میشود و به آرامش عضلانی و کاهش گرفتگیهای شبانه کمک میکند.
قند باقیمانده در جینجرباگ بالغ معمولاً بسیار ناچیز (کمتر از 1–2 گرم در 100 میلیلیتر) است؛ بنابراین نه تنها کالری قابل توجهی ندارد، بلکه حتی در بسیاری از افراد باعث افزایش قند خون هم نمیشود.
در فرایند تخمیر، مقدار بسیار کمی الکل ایجاد میشود. اما درصد آن چنان ناچیز است که در دسته نوشیدنیهای غیرالکلی قرار میگیرد. البته اگر مدت زمان تخمیر زیاد شود، این درصد افزایش پیدا میکند.
| مورد تغذیهای | مقدار در 100 گرم | درصد نیاز روزانه |
|---|---|---|
| کالری | 58–65 kcal | 3% |
| کربوهیدرات کل | 14٫5–16٫2 گرم | 5–6% |
| قندهای ساده (ساکارز + فروکتوز + گلوکز) | 13٫8–15٫5 گرم | – |
| فیبر غذایی | 0٫4–0٫7 گرم | 2% |
| پروتئین | 0٫3–0٫5 گرم | کمتر از 1% |
| چربی کل | تقریباً صفر | 0% |
| سدیم | 3–8 میلیگرم | کمتر از 1% |
| پتاسیم | 45–75 میلیگرم | 1–2% |
| ویتامین C | 1٫2–2٫8 میلیگرم | 2–3% |
| منیزیم | 4–8 میلیگرم | 1–2% |
| کلسیم | 5–12 میلیگرم | کمتر از 1% |
| آهن | 0٫1–0٫3 میلیگرم | 1–2% |
| پروبیوتیکها (CFU) | 10⁷ تا 10⁹ در هر میلیلیتر | بسیار بالا |
طعم تند و دلپذیرش باعث میشود میل به شیرینیهای مصنوعی بهطور طبیعی کاهش پیدا کند و دستگاه گوارش در آرامش و تعادل بیشتری کار کند.
حرف آخر
جینجرباگ یک نوشیدنی نیست، بلکه مایه ساخت نوشیدنیهای طبیعی، خوشطعم و سالم است. ساخت آن سادست، موادش در دسترس است و در نهایت نوشیدنیهایی میسازد که حس تازگی و انرژی میدهند. اگر به نوشیدنیهای خانگی و روشهای سنتی تخمیر علاقه دارید، جینجرباگ میتواند انتخاب خوبی باشد.


درود و سپاس نوشیدنی حاصله رو تا چند روز در یخچال میشه نگهداری کرد؟
امیرحسین جان سلام. نوشیدنی تهیهشده با جینجرباگ در یخچال 1 تا 3 هفته قابل نگهداری است. خود جینجرباگ مادر با تغذیه دورهای میتواند ماهها بماند.
سلام برای تخمیر ثانویه درب بطری اگه فلزی باشه مشکلی نداره؟ من بطری درب فشار قوی پیدا نکردم
سامی جان سلام. باید به نحوی باشه که امکان ورود و خروج هوا نباشد.
بجز سایت شما هیچ جا این رسپی رو پیدا نکردم مررررسی
من مقدار اولیه رو درست کردم، ولی زنجبیلم تموم شد و دیگه توی شهرمون پیدا نکردم، اگر روزانه اضافه نکنم چی میشه؟ امروز دیدم روی ظرف یه لایه تشکیل شده یعنی فاسد شد؟ میشه روزانه فقط شکر اضافه کنم؟
الی جان سلام. مدتی میشه با شکر ادامه داد ولی برای استفاده طولانی مدت به زنجبیل هم نیاز هستش.
سلام، بعد از ۵روز محصول طعم بسیار شیرینی داره، این طبیعی هست؟
دوست خوبم سلام. در زمان تخمیر ثانویه، میزان شکر کمتر میشه و می تونید زمان تخمیر ثانویه برای کم شدن شکر را افزایش بدید.
درود
میشه لطفا مقدار و حجم رو هم بفرمایید چه مقدار شکر و زنجبیل و آب؟
نازی جان سلام. برای شروع 2 قاشق غذاخوری زنجبیل خرد شده و 2 قاشق غذاخوری شکر نیازه ولی با مقدار کمتر یا بیشتر هم میشه شروع کرد.
سلام وقت بخیر،در مرحله ی ۷ توضیح ندادین که درب اون ظرف جدید که استارتر و چای شیرین شده باهم مخلوط میشوند و روزانه زنجبیل و شکر اضاف میشود باید چگونه بسته شود،آیا درب ظرف باید کاملا بشته شود یا با پارچه باید پوشانده شود؟
ممنونم از توجهتون
محمد جان سلام. برای تخمیر ثانویه درب ظرف حتما بسته باشد تا گازدار شود. امکان ورود و خروج هوا نباشد.
سلام ، ممنون از آموزشتون
مقدار شکر اولیه رو میشه بگید
نسترن جان سلام. 2 قاشق غذاخوری شکر اضافه کنید.
سلام میشه جینجرباگی که درست کردیمو به نوشیدنی های الکلی اضافه کرد
مرسی از اموزشتون
برای نگهداری ، زنجبیل های داخل آب رو بریزم دور یا بمونه؟ خراب نمیشه اگر داخل آب بمونه؟
محدثه جان سلام. زنجبیلها رو داخل آب نگه دار و دور نریز؛ خراب نمیشن و اتفاقاً به زنده موندن و قدرت جینجر باگ کمک میکنن. فقط اگه حجمش زیاد شد میتونی از زنجبیلهای قدیمی کم کنی.